تصور کنید در دل یک جنگل سرسبز قدم می زنید و ناگهان باران شروع می شود. اگر کتونی طبیعت گردی شما ضد آب نباشد، در کمتر از چند دقیقه پاهایتان خیس می شود و هر قدم به یک عذاب واقعی تبدیل می گردد. خیس شدن پا تنها یک ناراحتی ساده نیست، بلکه می تواند باعث تاول زدن، سرد شدن شدید بدن و حتی در هوای سرد خطرهای جدی برای سلامتی شما ایجاد کند. به همین دلیل انتخاب یک کتونی طبیعت گردی ضد آب درست، یکی از مهمترین تصمیمهایی است که هر علاقهمند به طبیعت و کوه نوردی باید بگیرد.
چرا ضد آب بودن کتونی طبیعت گردی این قدر مهم است؟
قبل از آن که وارد نکتههای خرید شویم، بهتر است یک بار برای همیشه روشن کنیم که ضد آب بودن چه فرقی در تجربه طبیعت گردی شما ایجاد می کند، وقتی کفش شما آب را از خود عبور دهد، جوراب خیس می شود و اصطکاک بین پوست پا و جوراب چند برابر می گردد. نتیجه این اصطکاک، تاول های دردناکی است که می توانند ادامه مسیر را برایتان غیرممکن کنند.
نکته ای دوم در مورد کتونی ضدآب، آب خاصیت هدایت حرارتی بالایی دارد و پاهای خیس در هوای سرد خیلی سریع تر از پاهای خشک گرما را از دست می دهند. این موضوع در طبیعت گردیهای طولانی و در ارتفاعهای بالا می تواند خطر جدی به حساب بیاید. به همین دلیل است که متخصصان می گویند مراقبت از پا در سفر، به اندازه انتخاب مسیر و برنامه ریزی اهمیت دارد و یک کتونی طبیعت گردی ضد آب خوب، اولین قدم برای این مراقبت است.
نکته اول، غشای ضد آب، قلب تپنده کفش شما:
مهمترین بخش یک کتونی طبیعت گردی ضد آب، لایه یا غشایی است که آب را بیرون نگه می دارد و هم زمان اجازه می دهد بخار عرق از داخل خارج شود. اگر این غشا کیفیت نداشته باشد، هیچ چیز دیگری نمی تواند کفش شما را نجات دهد. معروفترین این غشاها فناوری گورتکس است که در بسیاری از کفش های حرفه ای دنیا استفاده می شود.
شاید برای شما هم سؤال باشد که گورتکس چیست، گورتکس یک غشای بسیار نازک با میلیاردها منفذ ریز دارد که اندازه هر منفذ آن از مولکول آب کوچک تر و از مولکول بخار بزرگ تر است. به همین دلیل آب باران نمی تواند وارد شود ولی عرق پا به راحتی خارج می گردد. فناوریهای مشابه دیگری هم وجود دارند که هر کدام نقاط قوت خودشان را دارند.
نکته دوم، زیره و چسبندگی، امنیت شما روی مسیرهای لغزنده:
دومین نکته ای که شاید خیلیها به آن توجه نمی کنند، زیره کفش است. یک کتونی طبیعت گردی ضد آب هر چقدر هم که در نگه داشتن آب عالی باشد، اگر زیره اش روی سنگ خیس، گل و لای یا ریشه درختان لیز بخورد، می تواند برای شما خطرساز شود. زیره های معروف مثل ویبرام و کونتاگریپ سالها تجربه و مهندسی پشت خود دارند و چسبندگی فوقالعادهای روی سطحهای مختلف فراهم می کنند. هنگام خرید به عمق و فاصله عاجهای زیره دقت کنید.
عاج های عمیق تر و درشت تر برای مسیرهای گلی و خاکی عالی هستند، در حالی که عاج های ریز و نزدیک به هم برای مسیرهای سنگی و صخره ای بهتر عمل می کنند. یک راه ساده برای تست چسبندگی این است که زیره را با ناخن کمی فشار دهید. اگر لاستیک کمی نرم و فنری بود و جای ناخن به آرامی بر می گشت، یعنی لاستیک چسبندگی خوبی دارد. لاستیک خیلی سفت معمولاً روی سطح خیس لیز می خورد. یادتان باشد که در طبیعت گردی، زمین خوردن و آسیب دیدن یکی از رایج ترین اتفاقهاست و بخش زیادی از آن به انتخاب اشتباه زیره بر می گردد. پس این نکته را جدی بگیرید و آن را فدای ظاهر زیبای کفش نکنید.
نکته سوم، ارتفاع ساق و حمایت از مچ پا:
وقتی صحبت از کتونی طبیعت گردی می شود، یکی از انتخابهای اصلی این است که ساق کفش کوتاه باشد، نیمه بلند باشد یا بلند. هر کدام از این گزینهها مزیتها و محدودیتهای خاص خودش را دارد و انتخاب درست به نوع مسیر و سبک طبیعت گردی شما بستگی دارد.
کفشهای ساق کوتاه که به آن ها تریل رانینگ هم می گویند، سبک و سریع هستند و برای مسیرهای هموار و روزهای گرم عالی اند. اما حمایت چندانی از مچ پا ندارند و اگر مسیر سنگی و ناهموار باشد، احتمال پیچ خوردن مچ پا بالا می رود. کفشهای نیمه بلند تعادل خوبی بین آزادی حرکت و حمایت از مچ ایجاد می کنند و برای بیشتر طبیعت گردیهای عمومی بهترین انتخاب هستند. کفشهای بلند و سنگین تر هم برای مسیرهای سخت، برف و باران زیاد و حمل کوله پشتی سنگین طراحی شده اند.
نکته چهارم، وزن کفش، تعادل ظریف بین محافظت و خستگی:
بسیاری از خریداران فقط به ضد آب بودن و ظاهر کفش نگاه می کنند و وزن آن را نادیده می گیرند. اما این یک اشتباه بزرگ است. در طبیعت گردی هر گرم وزن اضافه روی پا، در طول مسیر چند برابر احساس می شود. پژوهشها نشان می دهند که یک کیلوگرم وزن روی پا، انرژی ای تقریباً معادل چند کیلوگرم وزن در کوله پشتی از شما می گیرد،
بنابراین یک کفش سنگین می تواند سرعت شما را کم کند و زودتر خسته تان کند. از طرف دیگر کفش های خیلی سبک هم معمولاً حمایت و محافظت کمتری دارند. راه حل این است که وزن کفش را متناسب با نوع استفاده خود انتخاب کنید. برای پیاده رویهای سبک و مسیرهای هموار، کفشی با وزن حدود سیصد تا چهارصد گرم برای هر لنگه ایده آل است.
نکته پنجم، سایز و فیت، رایجترین اشتباه خریداران:
در طبیعت گردی برخلاف کفشهای روزمره، معمولاً بهتر است نیم سایز یا حتی یک سایز بزرگ تر از اندازه معمول خود بخرید. دلیلش ساده است. در طول یک پیاده روی طولانی پاهای شما ورم می کند و اگر کفش دقیقاً اندازه باشد، انگشتانتان به جلوی کفش فشار می آورد و باعث کبودی ناخن و درد می شود. یک قانون ساده این است که وقتی کفش را پا می کنید و بند آن را می بندید، باید بتوانید انگشت شست پا را به راحتی تکان دهید و میان نوک بلندترین انگشت و جلوی کفش حدود یک بند انگشت فاصله باشد.
نکته ششم، تنفس پذیری در کنار ضد آب بودن، یک تعادل ظریف:
شاید با خودتان بگویید هر چه کفش ضد آب تر باشد بهتر است. اما حقیقت این است که ضد آب بودن زیاد معمولاً با کاهش تنفس پذیری همراه می شود. وقتی کفش خیلی ضد آب و کاملاً بسته باشد، عرق پا داخل آن جمع می شود و پاهایتان در هوای گرم بیش از حد گرم و مرطوب می گردد. این رطوبت داخلی به اندازه باران می تواند باعث تاول و بوی بد شود. به همین دلیل است که غشاهای باکیفیت مثل گورتکس این قدر ارزشمند هستند، چون می کوشند هر دو کار را هم زمان انجام دهند، یعنی آب را بیرون نگه دارند و بخار را از داخل خارج کنند. اما حتی بهترین غشاها هم محدودیت دارند و در فعالیتهای شدید و هوای خیلی گرم، مقداری گرما و رطوبت داخل کفش باقی می ماند.
نکته هفتم، برند، قیمت و تشخیص کفش اصل از تقلبی
پس پیش از خرید حتماً از فروشگاه معتبر خرید کنید و به جزئیات کفش دقت کنید. دوختهای تمیز و یکنواخت، چسبهای مرتب بدون رد اضافه، لوگو و نوشتههای واضح و جعبه و برچسب اصلی از نشانههای کفش اصل هستند. قیمت هم می تواند یک نشانه باشد. اگر قیمت یک مدل شناخته شده خیلی پایین تر از عرف بازار بود، حتماً به اصالت آن شک کنید.
نتیجه گیری
انتخاب یک کتونی طبیعت گردی ضد آب مناسب شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما همان طور که دیدیم پر از جزئیات مهمی است که می توانند تجربه شما را کاملاً تغییر دهند. از غشای ضد آب و زیره گرفته تا سایز، وزن و تشخیص کالای اصل، هر کدام نقشی کلیدی در راحتی و امنیت شما دارند. مهمترین پیام این راهنما این است که پیش از خرید، نیاز واقعی خود را بشناسید و کفشی متناسب با مسیر و شرایط خود انتخاب کنید، نه فقط کفشی که ظاهر زیبایی دارد یا اسم برندش معروف است.
